Phát hành tài sản tài chính số (DFA): quy trình tại Nga
Phạm vi pháp lý: DFA là khái niệm pháp lý của Nga, không phải của Việt Nam. Bài này giữ nội dung pháp lý theo nguồn tiếng Nga, không chuyển các quy định sang pháp luật Việt Nam và không xác nhận tình trạng pháp luật hiện hành.
Phát hành tài sản tài chính số (DFA) là quá trình tạo lập và phân phối các quyền số trong hệ thống thông tin được đăng ký với Ngân hàng Trung ương Nga.
Như đã trình bày tại mục 4.1, DFA là các quyền số được pháp luật ghi nhận, còn việc lưu thông diễn ra trong cơ sở hạ tầng được quản lý mô tả ở mục 4.2.
Về logic kinh tế, phát hành DFA gần với phát hành công cụ truyền thống như trái phiếu, nhưng được thực hiện trong môi trường số thông qua đơn vị vận hành hệ thống thông tin (OIS).
Cơ sở pháp lý của việc phát hành DFA
Việc phát hành tài sản tài chính số tại Nga diễn ra trong khuôn khổ pháp luật được quy định.
Văn bản chủ chốt là Luật Liên bang số 259-FZ «Về tài sản tài chính số».
Ngoài ra còn áp dụng:
- văn bản quy phạm của Ngân hàng Trung ương Nga
- quy tắc của hệ thống thông tin cụ thể (OIS)
- các quy định pháp luật dân sự
Như vậy, phát hành DFA là thủ tục được quy định chặt chẽ, không phải hoạt động phát hành tự do như trong nền kinh tế tiền mã hóa.
Các bên tham gia quá trình phát hành DFA
Việc phát hành tài sản tài chính số có sự tham gia của:
- tổ chức phát hành — doanh nghiệp phát hành DFA
- đơn vị vận hành hệ thống thông tin (OIS) — chủ thể hạ tầng bảo đảm phát hành và ghi nhận
- nhà đầu tư — mua quyền số
- đơn vị vận hành trao đổi, nếu có — hỗ trợ thị trường thứ cấp
OIS giữ vai trò trung tâm vì:
- thực hiện phát hành DFA
- ghi nhận các quyền
- bảo đảm thực hiện nghĩa vụ
Các bước phát hành DFA
Quá trình phát hành DFA gồm nhiều bước nối tiếp nhau.
1. Thiết kế cấu trúc công cụ
Ở bước đầu tiên, tổ chức phát hành xác định các thông số DFA:
- loại DFA
- kỳ hạn lưu hành
- lợi suất
- cách thức chi trả
- rủi ro
Trên thực tế, đây là bước hình thành mô hình tài chính của công cụ.
2. Chuẩn bị hồ sơ
Các tài liệu chính được xây dựng gồm:
- quyết định phát hành DFA
- điều kiện lưu thông
- mô tả quyền của nhà đầu tư
- công bố rủi ro
Về chức năng, bộ hồ sơ này tương tự bản cáo bạch phát hành trên thị trường truyền thống.
3. Phát hành trong hệ thống thông tin (OIS)
Việc phát hành được thực hiện qua đơn vị vận hành hệ thống thông tin:
- tạo hợp đồng thông minh DFA ghi nhận toàn bộ thông số của công cụ
- tạo thông tin về đợt phát hành trên website và/hoặc trong ứng dụng OIS
- triển khai hợp đồng thông minh DFA trên blockchain riêng tư của OIS để tiếp tục phân phối cho nhà đầu tư
Từ thời điểm đó, DFA tồn tại như một đối tượng số trong hệ thống.
4. Phân phối cho nhà đầu tư
Nhà đầu tư mua DFA qua nền tảng OIS:
- hoàn tất xác minh danh tính
- gửi lệnh đăng ký mua
- nhận quyền số
Thanh toán được thực hiện trong cơ sở hạ tầng nền tảng.
5. Thực hiện nghĩa vụ
Sau phân phối:
- tổ chức phát hành thực hiện chi trả, gồm lãi và hoàn trả gốc
- OIS ghi nhận việc thực hiện
- quyền của nhà đầu tư được cập nhật
Trong một số trường hợp, việc chi trả có thể được tự động hóa.
So sánh phát hành DFA và trái phiếu
DFA thường được xem là giải pháp số thay thế trái phiếu, vì trên thực tế công cụ nợ chiếm ưu thế.
| Tiêu chí | Trái phiếu | DFA |
|---|---|---|
| Hạ tầng | Sàn giao dịch, tổ chức lưu ký | OIS |
| Thủ tục phát hành | Phức tạp hơn | Đơn giản hóa |
| Thời gian chuẩn bị | Dài hơn | Ngắn hơn |
| Ghi nhận quyền | Qua hệ thống lưu ký | Sổ đăng ký số |
| Khả năng tiếp cận của nhà đầu tư | Rộng | Hạn chế |
Chi phí và tốc độ phát hành
Trong thực tế, phát hành DFA có thể:
- mất ít thời gian hơn
- cần ít trung gian hơn
- cho phép cấu trúc công cụ linh hoạt hơn
Điều này liên quan đến:
- hình thức ghi nhận quyền bằng phương thức số
- không cần một phần hạ tầng truyền thống
- các thủ tục được đơn giản hóa
Tuy nhiên, các thông số cụ thể phụ thuộc vào độ phức tạp của công cụ và yêu cầu của cơ quan quản lý đối với từng loại DFA.
Lợi suất DFA
Trong một số trường hợp, DFA đưa ra lợi suất cao hơn trái phiếu tương đương.
Điều này có thể được giải thích bởi:
- thanh khoản thấp hơn
- tính mới của công cụ
- phạm vi nhà đầu tư hạn chế
- phần bù rủi ro hạ tầng và pháp lý
Do đó, lợi suất cao hơn là khoản bù đắp cho những rủi ro đặc thù, không phải đặc điểm được bảo đảm.
Vai trò của OIS trong phát hành DFA
Đơn vị vận hành hệ thống thông tin là thành phần then chốt của quá trình.
Đơn vị này thực hiện chức năng:
- nền tảng công nghệ
- tổ chức ghi nhận quyền
- bên kiểm soát việc thực hiện điều kiện
Trên thực tế, OIS kết hợp chức năng của nhiều định chế truyền thống.
Hạn chế và đặc điểm
Việc phát hành DFA đi kèm một số đặc điểm:
- quyền tiếp cận của nhà đầu tư được quản lý
- các công cụ được chuẩn hóa
- phải tuân thủ yêu cầu pháp lý
- thị trường thứ cấp còn hạn chế
Điều này tạo nên khác biệt với thị trường trái phiếu phát triển hơn.
Sau phân phối, nhà đầu tư cần quan tâm không chỉ đến điều kiện trong quyết định phát hành mà còn đến quy định áp dụng về thuế và hạn chế đối với DFA.
Kết luận
Phát hành tài sản tài chính số tại Nga là hình thức phát hành công cụ tài chính bằng phương thức số, được thực hiện qua cơ sở hạ tầng có quản lý.
Quá trình này kết hợp:
- nguyên tắc của thị trường tài chính truyền thống
- hình thức ghi nhận quyền bằng phương thức số
- thủ tục phát hành được đơn giản hóa
Trong thực tiễn, DFA chủ yếu được dùng như công cụ huy động vốn bằng nợ và tạo ra một kênh huy động vốn thay thế.